Puértolas

(Reendrezato dende Puertolas)

Puértolas (con pronuncia dandalosa, Puertolas u Puertolás) ye un municipio d'a provincia de Uesca. A suya población ye de 212 habitants en una superficie de 99,9 km² y una densidat de 2,12 hab/km².

Puertolas
Municipio d'Aragón
116.Puértolas - plano cheneral.jpg
O lugar de Puertolas, con o cillo Mallaruego d'o Castiello Mayor endazaga.
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Superficie 99,9 km²
Población
 • Total
 • Densidat

212 hab.
2,12 hab/km²
Altaria 1.160 m.
Distancia
 • 132 km

enta Uesca
Codigo postal 22362
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Bp. de Balbastro-Monzón
Sobrarbe
Coordenatas 42°32’52’’N 0° 7’51’’E
Puertolas en Aragón
Puertolas
Puertolas
Situación de Puertolas en Aragón

O lugar de Puértolas per se no ye si que un chicolón nuclio cerioso a la versant sud d'o tozal d'o mesmo nombre. O concello d'o municipio finca dende fa decadas en o lugar mes poblato d'a val, o lugar d'Escalona, a pietz d'a carretera A-138, sobre a desembocadura d'o Bellós enta a Cinca.

O lugarEditar

Puértolas yera tradicionalment un lugar d'estibada ta es semontaneses (y prou que de puestos encara mes leixos) que marcheban pastors con as bestias transhumants dende a tierra plana enta as estibas d'a cabelera d'a valle de Puértolas. A importancia economica d'a trashumancia faciere que o lugar creixore d'entre es sieglos XV y XVII, afincando-se-ie mes que mes zapaters, fustiadors y atros artesanos que veyoren negocio en treballar ta a cada vegada mes grande comunidat de pastors que puyaban enta istes lugars (cal recordar que con Bestuer, Puértolas preside a cabelera d'a val).

Portalada d'o patio d'una casa de Puértolas.

As casas d'o lugar en atras epocas teneban amos ricos, y ixo ye cosa que s'amuestra en l'arquitectura singular de muitas d'ellas. Atras, producto de l'abandonamiente, han reblau debant o tiempo y agora raden enronadas u reformadas como a segundas residencias ta beluns d'es fillos d'o lugar.

A ilesia d'o lugar, alzada en o sieglo XII, ye chunto con altros edificios d'a localidat, un testimonio vivo d'es cambeos que ha habiu de sofrir o nuclio, perdendo en o zaguer sieglo ixa importanzia que el feba estar a cabelera d'ista val pirinenca, y puesto de pleganza d'es rematos de mutos puestos d'Aragón. Con a desaparición de l'actividat transhumant, que zaguerament no bi ha remaso a guaires trazas mes luego d'es lugars d'a propia val, as casas de Puértolas veyoren progresivament como es fillos y encara es amos marcheban ta as grans ciudatz, deixando es lugars altos d'a val espoblatos.

A ilesia de Puértolas.

Como totz es lugars d'a valle, Puértolas teniba representación en o Concello d'ista, asambleya vecinal que actualment ye extra-oficial, pero que como en d'atros puestos de Sobrarbe antigament (en a epoca que no bi heba ayuntamientos) rechiba as explotacions d'es monts comunals. O concello de Puértolas plegore ta tener prou vecinos que aintro de Sobrarbe n'estiore o mes important. D'ista epoca en son calendatas belunas d'as faceras transuants d'as que encara huei s'efectuan d'entre Tierra Plana y a Montanya Sensa (estibas d'a cabelera d'a Yaga).

A Guerra Civil en PuértolasEditar

A l'anyada d'o 1938, durantes a rempleganza d'as tropas republicanas, s'entablitoren en a val de Puértolas es hombres d'a 43ª División de l'eixercito republicano prebando de resistir astí a enrestida d'es nacionals, producindo-se una previa enta o fenomeno d'a famosa Bolsa de Bielsa quan quedeban encirclatos per as tropas faixistas, que fación quartel en Escalona en a propia boca d'a val.

As tropas republicanas mantenioren durantes semanas as posicions suyas situyando o frente de combate d'entre es lugars de Belsierre (que habría de quedar destruyiu en o transcurso d'a contienda) y Puiarruego, mientres que es Nacionals no deixoren ir o lugar d'Escalona, a o qualo seguntes bella persona d'o lugar, habioren un aliau en l'alcalde d'o lugar.

O Tozal de Puértolas dende Bestué, con Puértolas en o centro d'a imachen. Dezaga tot, a Penya Montanyesa.

DemografíaEditar

Evolución demografica
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
- - 230 - - - - - -

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 -
- - - - - - - 212 -

1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

AdministraciónEditar

Reparto de concellersEditar

Eleccions municipals[1]
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 2019
Partido de los Socialistas de Aragón - 0 1 2 4 1 1 1 0 4 4
Partido Popular - 5 4 3 1 4 4 4 3 1 1
Partido Aragonés - - - 0 - - - 0 2 - 0
Agrupación de Electores del Municipio de Puértolas 4 - - - - - - - - - -
Independients 1[2] - - - - - - - - - -
Total 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

AlcaldesEditar

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 Ramiro Antonio Revestido Vispe Partido Popular
20112015 Ramiro Antonio Revestido Vispe Partido Popular

FiestasEditar

Veyer tamiénEditar

ReferenciasEditar

  1. Archivo electoral
  2. Como Agrupación de Electores Independientes

Vinclos ExternosEditar


Lugars d'o municipio de Puértolas
Poblaus: Belsierre | Bestué | Escalona | Escuaín | Puértolas | Puyarruego | Santa Chusta | Santa María
Despoblaus: Biés | Huertas de Muro | Muro de Bellós