Abrir menú principal

Aragonés d'a Tierra de Biescas

Aragonés d'a Tierra de Biescas
Variedat de l'aragonés
Mapa situación aragonés Biescas.svg
Situación de l'aragonés d'a Tierra de Biescas
Localización cheografica
Territorios Tierra de Biescas y Sobremont
Lugar(s) principal(s) Biescas, Gavín, Aso, Yosa, Betés, Barbenuta, Escuer, Yesero
Sociolochía
Vitalidat Baixa
Literatura
Escritors principals Maximo Palacio Allué, Fernando Otal Otal

L'aragonés d'a Tierra de Biescas ye a parla comarcal aragonesa que se charra en a redolada de Biescas y en o Sobremont. Muga a l'este con l'aragonés de Sobrepuerto, muito pareixito.

FoneticaEditar

MorfolochíaEditar

  • A chent chóven emplega l'articlo cheneral aragonés o, os, a, as, sin dembargo entre chent viella encara puede sentir-se a variedat postvocalica ro, ros, ra, ras (pareixe que yera prou vivo dica fa un par de cheneracions) como en tensino, bergotés y aragonés d'a valle de Vio.
  • Os participios que s'usan son en –au, -iu, pero fa dos cheneracions encara s'emplegaban participios en –ato, -ito.
  • O verbo veyer presenta un pasato fuerte.
  • A parte d'o condicional más común en aragonés, (-ría), s'ha trobato casos d'atro en dos construccions en –reba (podreban estar más en Orós Alto y habreba de venir más chent en Biescas), pareixe que ye analochico con l'imperfecto en -eba, -iba.
  • A particla pronomino-adverbial bi (u a variant be), i s'alza no más que en a conchugación impresonal d'o verbo haber, y de tanto en tanto con atros emplegos: no se si b'está, ne b'ha prou de chent

LexicoEditar

Lexico no citato y propio de Biescas y redolata ye: casalivo, gotifarriar, narronal, cantarita, cantaluria, revivir (sobrevivir), follar (fer fuella, salir fuellas), chichiberria, regota, mosal/musal, ruchar, cobaquí, coballá.

BibliografíaEditar


Variedatz centrals de l'aragonés
Aragonés centro-occidental Aragonés tensino (incluyindo o panticuto) | Aragonés d'a Tierra de Biescas | Aragonés d'a val d'Acumuer | Aragonés sarrablés | Aragonés de Vallibasa | Aragonés de Sobrepuerto
Aragonés centro-oriental Aragonés d'a Ribera de Fiscal | Aragonés d'a valle de Broto y d'a valle de Vio | Aragonés d'a valle de Puértolas | Aragonés d'a valle de Tella | Belsetán | Aragonés de Sierra Ferrera