Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.

Alagón ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza. Ye a capital d'a comarca d'a Ribera Alta d'Ebro y fa parte de l'aria metropolitana de Zaragoza y d'o partiu chudicial de Zaragoza.

Alagón
Municipio d'Aragón
Bandera Escudo d'armas
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
 Aragón
 Zaragoza
Ribera Alta d'Ebro
Partiu chudicial Zaragoza
Superficie 24,22 km²
Población
 • Total

7257 hab. (2012)
Altaria
 • Meyana

235 m.
Distancia
 • 24 km

enta Zaragoza
Codigo postal 50630
Parroquial
 • Archidiocesi
 • Arcipestrau

Zaragoza
Alagón
Ríos Xalón y Ebro
Coordenadas
Alagón ubicada en Aragón
Alagón
Alagón
Alagón en Aragón
Web oficial

A suya población ye de 7.052 habitants (2014), en una superficie de 24,22 km² con una densidat de población de 291,16 hab/km².

Cheografía editar

Alagón ye situato a 235 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 24 km de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'a suya aria metropolitana, l'aria metropolitana de Zaragoza, y d'o suyo partiu chudicial.

O termin municipal d'Alagón ye trescruzau por o río Ebro y por o suyo afluent o Xalón. Tamién i discurre a canal Imperial d'Aragón, que trescruza o curso d'o Xalón por meyo de l'acueducto de Xalón.

Cheodesia editar

Bi ha un vértiz cheodesico dito "Depuradora" a una altaria de 259 metros dende o livel d'a mar[1] situau a 40 m a l'ueste d'a estación depuradora d'auguas d'Alagón.

Toponimia editar

Talment ya existiba en tiempos d'os romanos: En o Itinerario Antonín mencionan un Allobone y Claudio Ptolomeu en o sieglo II en deciba Alauona, nombrada como una d'as 16 ciudaz d'os bascons en a suya obra Geographikè Úphégesis, en o capítol 6, 66. Antiparte, en os bronzes de Botorrita se charra d'un pleito legal o 15 de mayo de 87 aC entre os habitants d'Allaun (a ciudat d'Alagón) y os habitants de Salduie (a ciudat de Zaragoza) por una cequia, fácil que a cequia de l'Almozara, que encara hue ye en funcionamiento.[2]

Historia editar

En epoca de l'Imperio Romano, Allabone (que yera o nombre que Alagón recibiba en ixas envueltas, con orichen en a ciutat ibera d'Alaun) se convertió en una d'as mansio en a rota u vía romana que dende Caesaraugusta (Zaragoza) marchaba enta Asturica (Astorga) en pasando por Turiaso (Tarazona).

Cuan en o primer cuarto d'o sieglo VIII o Islam s'estendilló por as tierras d'a val d'Ebro, Alagón se convertió en un important nuclio de población, que pendeba d'a ciudat de Saraqusta, que yera o nombre que os arabes daban a l'actual Zaragoza.

La reconquerió o rei d'Aragón Alifonso I O Batallero en 1119. Dende alavez, a ciudat continó estando un important nuclio de población d'o reino d'Aragón en a val d'Ebro, plegando mesmo a celebar-se-ie Corz d'Aragón. Sindembargo, en os primers tiempos d'a recuperación d'Alagón t'os cristianos, bi n'heba una destacata chudería (a chudería d'Alagón, con muitos contactos con l'amanata chudería de Taust), amás de muita población mudéchar en a suya comarca.

Economía editar

A suya economía s'alaceta en o cautivo d'hortalicias, fruitals, ferraina y remolacha zucrera y a fabrica d'Opel situata en Figueruelas.

Demografía editar

Evolución demografica
1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
- - 5.595 - 5.552 - 5.621 - 5.749

2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
- 6.024 - 6.293 6.547 6.894 - 7.178 7.112

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
7.167 - 7.052 - 7.045 - - 7.163 -

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 -
- 7.178 - - - - - - -

1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

Administración editar

Reparto de concellers editar

Eleccions municipals[3]
Partiu 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 2019
Partido de los Socialistas de Aragón - 7 10 3 4 5 5 7 6 5 6
Independients 2 - - - - - 4 - - 2[4] 5[5]
Alagón en Común - - - - - - - - - - 2
Partido Popular - - 1 - 1 1 1 1 1 1 0
Chunta Aragonesista - - - - - - 1 0 1 1 0
Partido Aragonés - 4 - 9 7 6 1 4 4 3 -
Aragón Sí Puede - - - - - - - - - 1 -
Partido Comunista de Aragón/Izquierda Unida 3 2 1 1 1 1 1 1 1 - -
Centro Democrático y Social - 0 1 - - - - - - - -
Total 5 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13

Alcaldes editar

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partiu politico
19791983 Fernando Alvo Aguado Independient
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 José María Becerril Gutiérrez Partido de los Socialistas de Aragón
20112015 José María Becerril Gutiérrez Partido de los Socialistas de Aragón
2015-2019 José María Becerril Gutiérrez Partido de los Socialistas de Aragón
2019-2023 Pascual José Embid Bolea Partido de los Socialistas de Aragón
2023-2027 Jesús Gustrán Villa [6] A. por Alagón

Molimentos editar

Localidaz achirmanatas editar

Fillos ilustres editar

Se veiga tamién editar

Vinclos externos editar

Referencias editar


Lugars desapareixius de lo municipio d'Alagón
Cascallo