Abrir menú principal
Iste articlo tracta sobre a Mula. Ta altros emplegos d'o termin «mula» se veiga Mula (desambigación).

A Mula (oficialment, en castellano, «La Mula») ye una aldeya aragonesa d'o municipio d'a Fueva, en a comarca d'o Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba despoblada.

A Mula
Localidat d'Aragón
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
 • Municipio
Lugar
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
A Fueva (municipio)
Población
 • Total

0 hab. (2010)
Altaria ±995 m.
Distancia
 • 124 km
 • 23 km
 • 20 km

enta Uesca
enta l'Aínsa
enta Tierrantona
Codigo postal 22336
Patrons Sant Bartolomeu
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Balbastro-Monzón
Sobrarbe
A Mula en Aragón
A Mula
A Mula
Situación de A Mula en Aragón

CheografíaEditar

A Mula s'asienta en un cerro en a man meridional d'a sierra Ferrera, que recibe o nombre de «cerro d'a Mula» u «sarrato d'a Mula». Ye en o norte d'a subcomarca natural de a Fueva, en o que en a redolada se conoix como Baixo Penyas. O cerro d'a Mula se prolarga un poquet más que l'altro cerro envistable en os calcils de a Penya Montanyesa, que ye o de Sant Veturián (a 1 km mas ta ponient), y guarda una altitut quasi homochenia en a suya loma quasi dica l'extrimo de más luent de a sierra, que será 700 u 800 metros t'adintro d'a Fueva.

A posición d'o casar de a Mula, que no son si que dos casas, ye en a punta d'o cerro que ye más luent d'a sierra, en cosirando sin guaire dificultat un buen troz d'a val d'o río d'a Nata y d'a valleta d'o barranco d'o Plano, concretament en o paso por a on que as dos cuencas se comunican que ha nombre «Cuello d'Arro», y en estando a la vegada tamién fácil de desfensar por totz os costaus menos uno. Isto fa pensar que, como con muitos altros lugars gosa pasar, as oríchens de a población sigan de qualque estructura desfensiva medieval, que podría haber feito d'embrión ta l'asentamiento.

L'acceso de que disposa ye una pista de tierra (transitable con 4x4) que puya dende Moliniás fendo una vuelta por as pardinas de a Marinyosa y o Mediano, con un recorrido aproximau de 4 km dende Moliniás. A dita pista s'enfila por o recuesto d'o tozal de Sant Chorche (1037 m, debaixo d'a Espelunca) ta dimpués amanar-se t'a Mula dende dezaga, por a loma d'o cerret que ella domina.

En chunto con o Mediano, a Marinyosa y Moliniás, a Mula feba parte de a partida de «Fosau Alto», d'o municipio de Fosau. Quan l'achuntamniento de Fosau desapareixió, as quatro pardinas más Fosau s'achuntón en l'achuntamiento de Toledo d'a Nata, en o qual remanión dica l'absorción d'iste municipio en o municipio de a Fueva en a decada de 1960.[1]

Zaguers habitantsEditar

A Mula se composa de dos casas: Casa Altemir[2] y Casa Felipe. A segunda se troba despoblada dende meyaus de a decada de 1960,[2] pero en Casa Altemir habió 2 habitants dica finals de a decada de 1990. A ilesieta ye consagrada a l'advocación de Sant Bartolomeu,[2] patrón de lugar, y en l'actualidat amenaza con espaldar-se.

Os habitants de Casa Altemir yeran os chirmans José y Pilar Castillón Peiret. Sobre José, Severino Pallaruelo, que lo conoixió y le vesitaba con freqüencia, escribió o libro José, un hombre de los Pirineos (PRAMES, 1996) en o que recorre con fotos y relato as diferents actividatz agricolas y ganaderas que l'anciano feba mientres tot l'anyo. Tamién fue uno d'os zaguers que teneba una raza de gallina antiga autoctona d'Aragón conoixita en l'actualidat como gallina d'o Sobrarbe, y que chunto con eixemplars d'atros lugars d'a redolada fuoron fundamentals ta a suya recuperación. [3]

ToponimiaEditar

Seguntes l'autor uescano Manuel Benito Moliner, o nombre d'«a Mula» dimana d'o latín <*MOLA, con o significau d'una elevación d'o terreno. Isto prene especial sentido si se cuenta con a posición orografica de l'aldeya, que chusto ye en l'altura d'un sarrato.

FiestasEditar

ReferenciasEditar

Bibliografía relacionadaEditar