Abrir menú principal

L'Almolda (La Almolda en castellán) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'os Monegros.

L'Almolda
Municipio d'Aragón
Escudo d'armas
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Zaragoza province (with coat of arms).svg Zaragoza
Monegros
Superficie 131,3 km²
Población
 • Total

581 hab. (2016)
Altaria 491 m.
Distancia
 • 75 km

enta Zaragoza
Codigo postal 50178
Coordenatas 41°33’ 10’’N 0°12’36’’U
L'Almolda en Aragón
L'Almolda
L'Almolda
Situación de L'Almolda en Aragón
www.LaAlmolda.com

A suya población ye de 631 habitants (2009) en una superficie de 131,30 km², con una densidat de población de 4,81 hab/km².

Contenius

CheografíaEditar

A localidat de L'Almolda ye situata a 491 metros d'altaria sobre o libel d'a mar, a una distancia de 75 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.

HistoriaEditar

Dende a epoca d'os romans, ha estato o cruce de camins d'a comarca d'os Monegros; yera trescruzata probablement por una calzata romana dende Viliella y Xelsa endrezata a Uesca y Chaca.

Poseye un paisache arido de tonos royencos pero agora se prencipia a adhibir un tono verde por os nuevos reganos de Monegros.

Ye situata cerca d'a sierra d'Alcubierre an o suyo nombre cambeya por lo de sierra de Santa Quiteria por l'ermita d'o sieglo XVII que bi ha en a suya tuca a 587 metros d'altaria, dende an se puede veyer tot o paisache monegrín.

Fauna y FloraEditar

O clima monegrín ye realment estremo (continental y arido) asinas como as condicions edafolochicas d'a zona (mayoritariament cheso). Isto condiciona a fauna y flora y nomás bellas especies pueden vivir-ie. A causa d'os pocos cambios mientres os zaguers cinco milenios o enclau ye de difícil colonizar ta nuevas especies por o que bi ha una gran cantidat d'especies endemicas.

Luengas y parlasEditar

Actualment en L'Almolda se charra, como en toda a comarca d'Os Monegros o castellán rechional d'Aragón, con substrato lingüistico provinient de l'aragonés que se i charró en a baixa Edat Meya.

A parla de l'Almolda ye especial porque tien una entonación diferent d'a resta d'a redolada y d'o mesmo tipo que as vals de Sobrarbe, Chiprana y Castellón de Val de Chasa. Entre as palabras que se i han conservato tenemos apajentar, cadilla, cagarruta, carrucha, charrada, cubete, espartera, uebra, güera, mallar, marguin, patacón, pataquiar, perdigana, perreta, rebullo, tartir, tocino, tollo y val.

DemografíaEditar

Evolución demografica
1362 f 1495 f 1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900
- - 1.216 1.966 1.640 1.430 1.299 1.078 1.124

1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991
1.243 1.232 1.181 1.047 1.040 966 853 763 765

1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
- - 717 - 712 701 691 690 674

2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
653 653 653 638 632 643 631 - -

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 -
- - - - - - - - -

 1717-1981: población de feito; 1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

AdministraciónEditar

Reparto de concellersEditar

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011
Partido Aragonés 3
Partido de los Socialistas de Aragón 2
Partido Popular 1
Independient 1
Total 7

AlcaldesEditar

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 Ángeles Luisa Labarta Taules
20112015 María Isabel Olona Blasco Partido Aragonés

MolimentosEditar

En a villa podemos trobar un castiello arabe situato en un tozal en o cobalto calendato l'anyo 1195, ye fácil que existise como talaya dende an os musulmans acucutaban a redolada. Tamién bi ha atros edificios importants, dende casas d'infanzons, beluna que data de l'anyo 1580. Posiblement a casa más antigua ye El Prior, con arcos que forman un polito conchunto arquitectonico, a casa d'os Andréu d'o sieglo XVII, a Casa Condado Aranda-Híjar, y atras casas-palacio.

Podemos trobar quantas capiellas entre las que destacan:

  • Capiella de "El Pilar"
  • Capiella de "San Antonio" d'o sieglo XVII.
  • Capiella de "San Juan" d'o sieglo XX.

As ilesias más importants son:

Tamién ye important de mencionar una basa d'orichen román, Lo Pozo de la Val.

Vinclos externosEditar