Abrir menú principal
O mito d'as viellas pervivients lo trobamos en muitos lugars d'Aragón

O mito d'as viellas pervivients u tamién dito mito d'as güelas ye una historia que se repite en muitos lugars d'a cheografía aragonesa. As protagonistas d'istas historias siempre son viellas procedents de lugars d'a redolada que han estau as unicas supervivients d'una gran trachedia, por un regular a peste, que ha acotolau a toda a población d'o suyo lugar d'orichen.

As viellas, solencas, marchan a vivir ta un atro lugar, a on que son bien recibidas, donando en agradecimiento as suyas antigas tierras y posesions a la población que las ha aculliu. Iste mito tien a suya radiz en un atro: o mito d'a viella remolona, que representa a o hibierno que en amortar-se cada anyo concede a os habitants d'os lugars o premio d'a fertilidat d'a tierra. En muitas ocasions ye nomás una viella a protagonista, en atras son dos u tres a supervivients[1].

Sobre o simbolismo d'ista leyenda escribe Manuel Benito en o Diario del AltoAragón:

As güelas lechendarias que trayioron l'ampliación de uns termins a costa de lugars que se suposa amortaus, simbolizan a fertilidat d'os campos siempre en relación con ritos agricolas.[2]

As güelas de SevilEditar

Una d'as versions mas conoixidas d'iste mito ye a d'as agüelas de Sevil, chicot lugar d'o municipio d'Adauesca en o Semontano de Balbastro. Istas viellas metioron tres condicions ta donar as suyas posesions a o lugar, a primera estar enterrecadas en Crucelós, a segunda que chitaran piedras en ixe puesto cada cabo d'anyo d'a suya muerte, o 20 de mayo, ta que as suyas almas i remanisen y no dondiasen como almetas errants, y a tercera que se repartieran peras a os ninos o día de Santa Ana. Todas istas tradicions encara se continan fendo en l'actualidat.

ReferenciasEditar

  1. (es) Creencias y tradiciones ribagorzanas. Coleccion Territorio. Comarca Ribagorza. José Luís Acín Fanlo. Pachina 223.
  2. (es) Manuel Benito, Diario del AltoAragón, 12 de chunio de 1998.

BiografíaEditar

  • Breve inventario de seres mitológicos fantásticos y misterioros de Aragón. Chema G. Lera. Prames. ISBN 978-84-8321-268-4


Mitolochía aragonesa
Dioses Anayet - Arafita - Balaitús - Bébrix - Culibiellas - Gabardiella - Gabardón - Hercules - Gratal - Pyrene
Chigants Aneto - Atland - Ciclope de l'aniello - Cherión - Chenios d'as nieus - Chigant de Muyed - Chuan Ralla - Fotronero - Guara - Home granizo de Turbón - Home granizo d'a Val d'Onsella - Rondán - Silván
Sers Basaharau - Bilbiana - Belaín - Diaple - Diaplerons - Moras - Encantaria - Ensundiero - Fada - Filadera - Folletz - Furtaperas - Hebe - Lainas - Mamés - Mariuena - Martinico - Minairons - Home choto - Home granizo - Pastor de lupos - Peinadora - Sacamantecas - Unyazas
Bruixas y bruixons Amaría d'Arbués - Catalina Aznar - Cristineta d'Alcoleya - Devinaire - Gracia Bielsa - Gracia de Valle - Glaudonetas - Martina Gen - Maut - Pedro Arruebo - Pedro de Ysabal - Tía Casca - Tía Galga - Tía Picolla - Urganda
Animals Babieca - Buco - Caballo - Can - Craba - Dragón (Lo Dugo) - Gato - Lacuerco - Liebre - Lupo - Onso - Sirpient
Pantasmas Abad d'Alquezra - Almetas de Roldán - Berenguer de Bellvis - Celina - Cura de Benás - Doncella de Buera - Lumbretas - Guzpatas - Pantasma d'Asba - Pantasma d'a lungara - Pantasma de Sarinyena - Pantasma de Sant Chuan d'a Penya - Pantasmas de Sopeira - Pantasma d'a villa de Sos - Prior d'Urmella
Elementos

Almetas - Aniello machico - Brinzoner - Cardincha - Durendart - Esconchurador - Espantabruixas - O Libret - Religada

Leyendas

Aimants de Teruel - Árbol de Sobrarbe - Trachinero d'Espés - Barón Artal de Mur - Barón d'Escrich - Barón d'Espés - Campana de Uesca - Campana de Viliella - Cuento d'os cheposos - Fustero de Bara - Cazataire maldito - Ferrero de Serradui - Fortún de Vizcarra - Franceset de Castanesa - Fundación de Sant Chuan d'a Penya - Galino Galinás - Marieta - Palafox - Santo Gredal - Tío Apolinar - O toro y a estrela - La soterrada viva d'Alfambra - Viellas pervivients

Paraches

Basa de la Mora - Pozo de Sant Lazaro - Turbón