Sarrau d'o Sarrastanyo

Iste articlo tracta sobre o sarrau d'o Sarrastanyo. Ta altros usos d'o toponimo «Sarrastanyo» se veiga Sarrastanyo (desambigación).
O Sarrastanyo
Sarrastaño.jpg
Anvista parcial d'o Sarrastanyo, dende o tozal de Buil y con plevia.
Cheografía
Cordelera Sierras interiors pirenencas
Sector
'
Maxima altaria ±920 m
Cimas importants
Largaria ±3,5 km
Amplaria 0,7 km
Superficie
Vértiz cheodesico
Subsistemas
Administración
Estau Espanya
País Flag of Aragon.svg Aragón
Municipios L'Aínsa-Sobrarbe
Edat
Materials
Tipo
Mapa
Perineu Aragonés (orografía).png
Montanya.svg

O sarrau d'o Sarrastanyo u, más a sobén, simplament o Sarrastanyo, ye un sarrau menor d'Aragón que fa parte d'o sistema orografico d'a sierra de Buil-Camporretuno, divisoria d'entre a cuencas hidrolochicas d'o río Cinca, d'o río Susía y a d'o río Ena, en o termin municipal de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca.

CheografíaEditar

A loma d'o sarrau se prolarga con forma de luna creixent («C» invertida), con una largaria aproximada de 3,5 km, deixando por un costau delimitau o soaso de Buil en a man occidental (costau concavo), y por l'altra, con más gran desnivel, as cuencas d'os barrancos de Bruello y a Capana que baixan camín ta la Cinca, por a man oriental (costau convexo).

Por a suya cara este, o Sarrastanyo presenta qualques sarraus perpendiculars que acomodan as valletas d'os barrancos debantditos, dando-le una cheografía complexa a lo terreno, en a que 2 u dica 3 barrancos trazan vallons de forma radial, camín ta la Cinca, mientres que por alto d'os encabezamientos d'ixes sarraus, tot destacando-se con mayor altaria que o punto en o que os sarraus naixen, una paret de lenera corona tot lo conchunto y resulta envistable en a distancia dende a valle d'a Cinca.

Ixa lenera, con afloramientos de penya d'a Era Mesozoica, presenta quantiosos fosils d'invertebraus marins encastaus y tamién por tierra, por o que constituye un puesto d'interés ta cheologos y coleccionistas. Un camín, que significativament se diz de «os Dineretz» por l'abundancia de Nummulites, conduce por astí dende as poblacions d'o soaso de Buil cara t'as diferents aldeyas y pardinas que se troba en a vallonada de la man oriental, y en a suya trachectoria recorre en paralelo bellas docenas de metros por debaixo d'a lenera, con un desnivel quasi cantimplano en ixe troz,[1] tot fendo posible admirar-se con as formacions erosivas de la man oriental d'o Sarrastanyo.

ToponimiaEditar

Sarrastanyo ye un toponimo que se composa de dos posibles lemas: «sarra» y «estanyo». O primer ye una forma arcaica, actualment desapareixida en as parlas vivas, d'a parola «sierra», pero que ha quedau fosilizada en iste y belaltros toponimos. A segunda puede fer referencia a bella acumulación d'augua que n'habe tiempos i podría haber habida.

Se veiga tamiénEditar

ReferenciasEditar


Macizos, sierras y sarraus d'o Prepireneu meridional
Sierras interiors pirenencas Abodi | Aísa | Alano | Alta | Añelarra | Arbís | Arrigorieta | Arro | Artxube | Aspe | Berganui | Boumort | Calva | Campanué | Carquera | Carreu | Cis | Collarada | Cotiella | Cuberes | Chía | Chordal | Esdolomada | Espata | Espierba | Ferrera | Gurb | Larra | Límez | Longa | Montcau | Montllobar | Muro de Roda | Osa | Partaqua | Peracalç | Planas | Prada | Rocamola | Sant Corneli | Sant Cosme | Santa Engracia | Sant Martín d'a Solana | Sant Salvador | Sant Gervás | Sant Joan | Sant Visorio | Sardanera | Secús | Sestrals | Set Comelles | Telera | Tendennera | Tercui | Trallata | Tres Serols | Turbón | Ustarroz | Vernera | Zariquieta| Zucas |
Sierras d'o Flysch cretacio-eoceno (transición) Algaralleta |Asín | Atuzcarraz | Baraguás | Beldú | Corona | Dos Ríos | Erata | Estiva | Forcala | Gabás | Icún | Idocorri | Illón | Izco | Leire | Luesia | Madalena | Maito | Monchoya | Novés | Orba | Sierra de Sant Miguel
Sierras d'a depresión meya intrapirenenca Aineto | Arras | Belarra | Bonés | Buyán | Canciás | Capitiellos | Colladas | Gabardón | Guaso | Nabla | Penya Musera | Uruel | Picardiello | Portiello | Santa Isabel | Sant Pedro | Peranera | Sant Chuan d'a Penya | Sarda | Selva | Xabierre |
Sierras exteriors pirenencas Aguila | Arangol | Almunia | Aubenç | Balcetz | Blancafort | Buil-Camporretuno | Caballera | Carbonera | Carrodilla | Comiols | Conca | Convent | Coscollar | Crapamonte | Cucut | Elsón | Entremont | Gratal | Guara | Gabardialla | Gomiols | Lacunarda | Lata | Lobarre | Llaguarres | Llarga | Lupera | Mill | Mitjana | Montsec (Montgai | Chiribeta) | Montclús | Mont-roig | Móra | Os | Pano | Partara | Perpella | Rei | Rufas | Savinós | Salinas | Salinas | Santa Barbara | Santa Quiteria | Santo Domingo | Sant Mamet | Sant Miquel | Sant Quílez | Sant Salvador | Sarrastanyo | Sevil | Torón | Trillo | Ubiergo | Volteria
Atras sierras prepirenencas Albera | Amanç | Bastets | Bestracà | Brunquera | Busa | Cabrera | Cabrerola | Cadí | Canalda | Catllaràs | Cavallera | Clotarons | Coma Armada | Coma Negra | Corb | | Cucu | Curull | Encies | Finestres | Lleixeres | Malforat | Medas | Sant Miquel | Mola de Lorn | Moreu | Oden | Pineda | Port de Comte | Portellars | Puig Creus | Puig de Cubell | Puig Estela | Puig del Moro | Puig d'Ou | Puigsacalm | Puli | Queralt | Querol | Rocacorba | Rocallarga | Sacartel | Sant Llorenç de Muga | Santa Llucia | Santa Magdalena | Santa Magdalena de Cambrils | Sant Marc | Negre | Oliana | Pedraforca | Peguera | Tossals | Turp | Valldan| Viellas