Abrir menú principal
Currón dreito de l'anca per debant.

En anatomía, l'anca ye a prochección osia d'o fémur, conoixita como trocánter mayor, més o teixito muscular y de graixa que la recubre. O currón u chugadero de l'anca ye a chuntura entre o fémur y l'azetábol d'a pelbis que permete d'emparar o peso d'o cuerpo tanto en as posturas estaticas como dinamicas. O vocable desancato u ixancato s'aplica ta bella persona que pateix una esdolocadura de l'anca. O nombre latín de l'anca ye coxa.

Contenius

Descripción d'os uesos de l'ancaEditar

Os uesos de l'anca se dividen en 5 arias:

  • O sacro: Ye un ueso en a basi d'o esquinaz creyato d'a fusión de quatre vertebras. Per os costatos, engancha con l'ilion. Amés furneix os musclos d'a espalda d'un punto de chuntura muscular.
  • O coxis u rabada: Ye un goset vestichial unito t'a basi d'o sacro, creyato d'a fusión de quatre vertebras chiquetas.
  • L'ilion: L'aria més gran d'os uesos de l'anca. Son dos placas amplas, una a cada canto, que fan honra ta refirmar os organos internos y ta permeter a unión d'os musclos d'a espalda, os costatos y as nalgas.
  • L'isquion: Son dos curvas osias amplas, una a cada canto, per debaixo l'ilion, que s'achuntan per debant con o pubis y per dezaga con l'ilion. L'isquion ye un puesto d'achuntamiento de musclos. Quan a bellún li fan mal as posaderas dimpués d'haber-se posato a bella superficie dura, ye perque l'isquion preta sobre os glutios.
  • O pubis: Ye a parti més frontera. S'achunta con l'ilion per os costatos y con l'isquion per dezaga. Furneix d'una refirmanza estructural y fa servicio ta achuntar os musclos internos que rancan de baixo l'anca.

MovimientosEditar

En a chuntura de l'anca son posibles siete tipos diferents de movimiento:

  • As flexions y extensions en u de fémur y esquinaz.
  • As abduccions y adduccions d'o fémur.
  • A rotación interna (medial) y externa (lateral) d'a pelvis, o fémur u lo esquinaz.
  • A circunducción d'o femúr u d'a pelvis.

Dimorfismo sexual en os humansEditar

 
Venus de Willendorf - Ya en l'arte prehistorico puet veyer-se mullers ancutas como sinyal de fertilidat y belleza.

En os humans, os uesos de l'anca son prou diferents entre os dos sexos. As ancas d'as mullers son més amplas y fundas que as d'os hombres. Os fémurs tamién son més amplos en as mullers, ta enamplar l'apritura d'o ueso de l'anca y facilitar asinas a naixencia d'o fillo. A forma de l'ilio y a suya chuntura muscular ye feita espresament ta situar as nalgas alpartatas d'a canal d'a naixenza, ta que as contraccions d'os glutios no fayan mal t'o ninón.

Denominacions popularsEditar

En l'Alto Aragón se documenta denominacions como anca[1], cadera y ancón.

Significato culturalEditar

Tradicionalment s'ha asociato as ancas con a fertilidat y, en cheneral, como expresión de sexualidat, sobre tot per o feito que se ye vista l'amplura d'as ancas como un signo de matureza sexual d'a muller, asociata a una facilidat en l'inte de librar. Asinas ye que en l'arte a menuto s'ha enfatizato a curbatura de l'anca femenina, como amostranza clasica d'a belleza d'a muller.

ReferenciasEditar

  1. (es) BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2008. p 79. ISBN978-84-8094-061-0

Se veiga tamiénEditar