Glaciar d'Aneto

Glaciar d'Aneto
Glaciar del Aneto.jpg
Glaciar d'Aneto
Situación
País Flag of Aragon.svg Aragón
Comarca Ribagorza
Provincia Uesca
Municipio Benás
Cheografía
Aria protechida Parque Natural de Pocetz-Maladeta
Molimento Natural d'os Glaciars Pirenencos
Cordelera Pireneu
Macizo Macizo de la Maladeta
Val Val de Benás
Datos
Tipo Glaciar de montanya
Estau En retacule
Frent Morrena
Pai
Derivaus
Altaria
Largaria
Superficie 90 ha
Fondura 50 m
Velocidat
Cimas Tuca d'Aneto (3.404 m)
Ríos Río Esera
Mapa
Perineu Aragonés (orografía).png
Location dot cyan.svg

O glaciar d'Aneto ye o glaciar mas gran d'os Pireneus. Se troba administrativament en o municipio de Benás (Ribagorza). Ocupa 90 hectarias de superficie con 50 metros de fondura maxima.[1] A suya morrena terminal ha creyau un caotico rete de rocas a os suyos pietz que dificultan notablement a puyada d'agüerro y primavera, quan a nieu nomás las cubre con una fina capa. Manimenos, en l'actualidat, o desplazamiento d'os suyos chelos s'ha reduciu prou, por lo que as crepazas d'a suya superficie no tienen a peligrosidat de fa sieglos. Ye posible que en un esdevenidero no muit luengo iste glaciar quede dividiu en dos partis, en seccionar-se a masa amanada a la tuca d'Aneto d'a que s'estendilla a o piet d'a tuca de Corones.

CheografíaEditar

Iste glaciar ye situau baixo o pico más alto d'os Pireneus, l'Aneto. Se troba sobre un amplo plan inclinau enta o noreste y amugau por as tucas de la Maladeta, a punta d'Astorg y l'Aneto. Ye un glaciar de montanya.

Presenta dos sectors distintos: o sector oriental que naixe baixo o collau de Corones y o sector occidental que baixa dende a punta d'Astorg. As morrenas d'a Chicota Edat de Chelo en forma de "W" amostran a extension antiga d'os dos sectors.

As auguas d'o glaciar de l'Aneto se chuntan o río de Barrancs, orichen d'o río Esera.

HistoriaEditar

 
O glaciar d'Aneto visto dende o Portillón Inferior, en 1862.
 
O glaciar d'Aneto visto dende o Portillón Inferior, o 10 d'agosto de 1986.

O glaciar pareixe haber teniu o suyo maximo en a Chicota Edat de Chelo entre 1820 y 1825, remanindo estable dica 1850. Por ixas envueltas, yera o más gran d'os Pireneus con una superficie de 2,50 km² y una largaria maxima de 1,9 km. O sector oriental yera o que descendeba más baixo, o suyo frent s'establiba a 2.410 metros d'altaria.

Ye en istas condicions quan Platon de Tchihatcheff fa a primera puyada ta l'Aneto o 20 de chulio de 1842. Ixe día prenió a vía sud ta evitar traversar o glaciar d'Aneto, que ta par d'alavez yera prou granizo. No arribo ta ell dica o cuello de Corones. Asinas, ta puyar a o teito d'os Pireneus, no cruzó nomás que a parti superior d'o glaciar. O 24 de chulio de 1842, Platon de Tchihatcheff reeditó a suya feta, ista vegada travesando o glaciar entero. Iste camín constituye l'actual vía normal de puyada ta l'Aneto.

A partir d'a segunda metat d'o sieglo XIX, a fusión d'o glaciar s'ha accelerau. O glaciar continó con ista mesma tendencia regresiva mientres tot o sieglo XX, a excepción de dos breus fases de treugua en as decadas de 1920-1930, y o periodo entre 1970 y 1985. A la fin d'ista zaguera, o glaciar teneba una superficie d'1,32 km² y os sectors oriental y occidental mediban respectivament 810 y 870 metros de largaria.

As muitas fotos de l'alpinista Jordi Camins Just amostran que a la fin d'iste zaguer periodo d'estabilización, o sector oriental teneba una morfolochía convexa y muit crepazada, signo d'un glaciar en equilibrio. Manimenos, iste equilibrio no podió transformar-se en creiximiento glaciar debiu a las acumulacions de nieu deficitarias a partir de 1985.

En 1994, scientificos espanyols midioron con sondas de radar o glaciar d'Aneto, trobando un espesor maximo de 52 metros. Iste anyo teneba una superficie d'1,10 km².

Dimpués d'ista calendata, o glaciar baixa d'a barrera simbolica d'o kilometro quadrau y no mide soque 81 hectarias en 2000. A suya superficie contina decreixendo: 69 hectarias en 2006, 62,5 hectarias en 2011 y 56 hectarias en 2016.

Simbolo d'a suya gran frachilidat, a parti superior situada baixo a cima de l'Aneto se desepara d'a resta de l'aparato en 2009. Dimpués, en 2012, a luenga d'o sector oriental ya ye desagregada de tot.

A partir de 2017, un chicot ibón apareixe por o retacule d'o sector occidental. Situau a 3.145 metros d'altaria, ye l'ibón más alto d'o Pireneus.

En 2020, o glaciar no teneba más 50 hectarias de chelo, con una largaria maxima de 570 metros (sector occidental).

Se veiga tambiénEditar

ReferenciasEditar


Molimento Natural d'os Glaciars Pirenencos  
Glaciars
Aneto | Barrancs | Corones | Frondiellas | Infierno | Lardana | La Paúl | Lliterola | Maladeta | Marmorés | Pocetz | Tres Serols | Tempestatz
Cheleras

Alba | Anyisclo NE | Anyisclo SU | Bagüenyola | Breca Latour | Clot de ra Fuent | Creuenya | Forau de la Neu | Infierno Occidental | Infierno Oriental | Ixalenques | Labaza | Lardaneta | Malpás | Molseret | Perdiguero | Punta Zarra | Quixal d'Alba | Rubinyera | Tusse de Remunye

Glaciars rocosos
Argualas | Chiminucs