Hippopotamus amphibius

(Reendrezau dende Hipopotamo)
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Hippopotamus amphibius
Un hipopotamo (Hippopotamus amphibius).
Denominacions populars
hipopotamo [1]
Estau de conservación

Vulnerable (IUCN)
Clasificación cientifica
Animalia
Chordata
Mammalia
Artiodactyla
Hippopotamidae
Hippopotamus
H. amphibius
Descripción
Hippopotamus amphibius
Linnaeus, 1758
Distribución cheografica
Distribución d'o hipopotamo. En color roya: aria historica, en color verda: aria actual.

L' hipopotamo (Hippopotamus amphibius (Linnaeus, 1758)[2]) ye un mamifero d'a orden d'os Artiodactyla y familia Hippopotamidae que ye una d' as dos unicas especies existents en a familia Hippopotamidae, l'atra ye l'hipopotamo nano (Choeropsis liberensis u Hexaprotodon liberiensis). Lo nombre proviene d'o griego antigo pa << caballo de río >> (ἱπποπόταμος).

Dimpués de l'elefant y o rinoceront, l' hipopotamo ye o tercer tipo mas gran de mamifero terrestre y ye l'artiodactilo mas pesau existent (excluyendo a los cetacios). Tot y con o suyo parellano fisico con os tocíns y atros ungulaus terrestres, os parients vivos mas amanaus d'os Hippopotamidae son os cetacios (ballenas, dalfins, marsopas, etc.), d'os que se deseparoron fa uns 55 millons d'anyadas. Os hipopotamos son reconoixibles per os suyos torsos en forma de tonel, bocas de gran obridura que revelan grans catirons caninos, cuerpos cuasi sin pelo, patas columnars y gran grandaria; os adultos promeyan 1.500 kg pa os masclos y 1.300 kg pa as fembras. Tot y con a suya forma robusta y as patas curtas, ye capable de correr 30 km/h en distancias curtas.

Os hipopotamos habitan ríos, lacos y manglars, an os masclos territorials presiden un trango de río y grupos de cinco a trenta fembras y chóvens hipopotamos. Mientres o día, remaneixen frescos remanindo en l'augua u lo bardo; a reproducción y la naixencia ocurren en l'augua. Emerchen en fer-se de nueit pa pastar en l'hierba. L'hipopotamo se troba entre os animals mas periglosos d'o mundo a resultas d'a suya naturaleza altament agresiva y impredictible. Están menazaus per a perda d'habitat y a caza furtiva per a suya carne y os catirons de vori.

Referencias

editar
  1. (an) Diccionario ortografico de l'aragonés (Seguntes la Propuesta Ortografica de l'EFA). Versión preliminar. Estudio de Filología Aragonesa. ISSN 1988-8139. Octubre de 2022.
  2. (en) Jonathan Kingdon, David Happold, Michael Hoffmann, Thomas Butynski, Meredith Happold und Jan Kalina: Mammals of Africa Volume VI. Pigs, Hippopotamuses, Chevrotain, Giraffes, Deer and Bovids. Bloomsbury, London, 2013, pp. 68–78

Vinclos externos

editar