Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.

En zoolochía, o filo, tamién dito phylum (en plural «phyla») tipo morfolochico u tipo organizador, ye una categoría taxonomica fincada d'entre lo reino y la clase. S'emplega exclusivament en a división d'os reinos Animalia y Protista. En botanica (reinos Plantae y Fungi) s'emplega lo termin división per cuentas de filo. Os dos termins son equivalents, anque l'uso de lo un y l'altro se ye fixato per tradición en cada ciencia.

Esquema d'os diferents taxons comuns en zoolochía, eixemplificando os graus de parentera d'entre 3 especies, cadaguna d'as cuals perteneix en un filo diferent d'as dos primeras.

O filo ye la subdivisión prencipal d'o reino animal y gosa referir-se a un grupo d'animals que tienen esencialment un mesmo plan cheneral d'organización corporal. Asinas, os caragols, limacos u calamars pueden ser cuaternaus a dintro d'o mesmo filo (Mollusca) perque toz ellos tienen o mesmo plan basico d'organización.

Anque existen cuasi 40 filos, a mes gran d'as mayorías d'entre os animals no s'escayen si que en un d'os 9 prencipals: Arthropoda, Mollusca, Porifera, Cnidaria, Plathelmyntes, Nematoda, Annelida, Echinoderma y Chordata. De feito, mes d'o 80% d'as especies animals son inclusas só que en o filo Arthropoda. Diversos filos continen de raso d'entre una y bels (poquez) centenars d'especies, y son practicament esconeixitos ta lo gran publico.

Nivels d'organización

editar

Igual que pasa con altras categorías taxonomicas d'os sers vivos, perque que bi ha una necesidat de clasifica-los con a maxima fidelidat en a suya filochenia, mutos filos s'agrupan en superfilos y dimpués os taxons inferiors se pueden veyer agrupados en subfilos.

Nivels de clasificación, de mes cheneral enta mes concreto.

Nivels de clasificación   Eixemplo
Reino Animalia
Infrarreino
Superfilo
Filo Arthropoda
Subfilo
Infrafilo
Chelicerata
Superclase
Clase Arachnida

Se veiga tamién

editar