Abrir menú principal

A rechión historica de Bretanya (Breizh en bretón, Bertaigne en galó, Bretagne en francés) ye una provincias historica de Francia que estió independient d'iste país durant muitas anyadas.

Bretanya
Breizh - Bertaigne
Rechión historica de Francia
Flag of Brittany (Gwenn ha du).svg Escudo de  Bretanya
Bandera Escudo
EU location BZH.png
Situación en Europa
Capital Naunnt
Idioma oficial
 • Luenga propia
 • Atros idiomas
Francés
Bretón y galó
Petavín-santonchés
Entidat
 • Estato
Rechión historica
Flag of France.svg Francia
Superficie
 • Total

34.000 km²
Población
 • Total
 • Densidat

4.300.000 hab.
126,50 hab/km²
Chentilicio Bretón/a
Himno nacional Bro gozh ma zadoù
Lema nacional Potius mori quam fœdari¹ (latín)
Kentoc'h mervel eget bezañ saotret¹ (breton)

1 ¹ Antis a muerte que a deshonor

Ye una peninsula situata a l'ueste de l'actual Francia, (peninsula de Bretanya u peninsula armoricana), que dentra en l'Ocián Atlantico, con o Canal d'a Manga a o norte, a Mar Celta a l'ueste, y o Golfo de Vizcaya a o sud, con una superficie d'arredol de 4.300.000 habitants en arredol de 34.000 km², con una densidat de población de 126,50 hab/km².

Ye considerata como una d'as seis nacions celtas, y a suya luenga historica ye o bretón, una luenga celta que no ye descendient d'o idioma galo u atra luenga celtica continental, sino que plegó ta Bretanya en os zaguers intes d'o Imperio román dende a isla de Bretanya quan os pueblos chermanicos invadioron l'antiga provincia romana,[1] y fa parte d'as luengas britonicas, como o cornuallés, o cumbrico y o picto.

Quan plegoron a Bretanya os refuchiatos britanos, bi establioron reinos independients, reunitos en o sieglo IX en un reino de Bretanya,[2] que esdevenió por circunstancias historicas un ducato de Bretanya[3] que reconoixeba febles dependencias feudals con o reino de Francia, dica esdevenir en 1532 un estato independient con una unión personal con Francia. No estió dica 1790, dimpués d'a Revolución francesa y a creyación d'os departamentos como a base d'o sistema administrativo francés, que Bretanya esdevenió un conchunto formato por 5 departaments. Sindembargo, quan en 1972 s'establioron as rechions de Francia, una parte de Bretanya fue separata d'o resto y fue integrata en a rechión francesa de Países d'a Loira, encluyendo a suya capital historica, Naunnt (Nantes en francés), encara que bi habió una gran oposición en os territorios segregatos. O resto d'o país, con cuatro departamentos, ye l'actual rechión de Bretanya.

O suyo nombre en bretón, Breizh ([brɛjs] en bretón KLT, [brɛχ] en bretón gwened), s'escribe con «ZH» ta aproximar l'antiga grafía d'o norte y de l'ueste (Breiz) con a grafía d'o sud (Breih). «Breizh» a sobén s'abrevia como BZH.

Contenius

Cultura de BretanyaEditar

En Bretanya bi ha una rica literatura oral con elementos mitolochicos celtas a vegatas coincidents con Galas y Bretanya. A sobén os dioses y heroes pagans y dica presonaches historicos han estato cristianizatos como santos que no reconoixe a ilesia catolica. Tot esto constituye a mitolochía bretona.

Simbolos de BretanyaEditar

Se veiga tamiénEditar

Vinclos externosEditar

ReferenciasEditar

  1. (fr) Léon Fleuriot: Les Origines de la Bretagne, capitol II «Les Bretons sur le continent dans l'armée romaine et les premiers Bretons en Armorique» pachinas 39 a 50, Payot, París, 1999, (ISBN 2-228-12711-6).
  2. (fr) Joël Cornette: Histoire de la Bretagne et des Bretons, Seuil, París, 2005, (ISBN 2-02-054890-09).
  3. (fr) Alain Déniel: Le Mouvement breton, 1919-1945, éditions La Découverte, París, 1976, (ISBN 2-7071-0826-X).