Ecuador terrestre

(Reendrezau dende Equador)
Iste articlo tracta sobre a línia ecuatorial terrestre. Ta atros usos se veiga Ecuador (desambigación)

L'ecuador terrestre (d'o latín aequātōris: igualador) ye o plan perpendicular a o eixe de rotación d'una planeta y que pasa por o suyo centro. L'ecuador divide a superficie d'a planeta en dos partis, o Hemisferio Norte y o Hemisferio Sud.[1] A latitut de l'ecuador ye, por definición, de 0º. O plan de l'ecuador talla a superficie d'a planeta en una línia imachinaria (un circlo maximo) que equidista u se troba chustament a la mesma distancia d'os polos cheograficos (a linia de l'ecuador equidista d'o Polo Norte y d'o Polo Sud cheograficos). O circlo ecuatorial d'a Tierra mide bels 40.075,004 km.

En royo a linia de l'ecuador sobre o globo terraquio.

Caracteristicas astronomicas Editar

 
Mapa mundial con a línia ecuatorial.
  • As parolas "ecuador" u "línia ecuatorial" significan igualadora ya que en ista latitut o Sol y as estrelas tardan o mesmo tiempo en estar por dencima de l'horizont que por debaixo. Toz os días de l'anyo en l'ecuador, os días y as nueiz duran o mesmo, 12 horas. De nueiz, totas as estrelas trazan una meya circumferencia entre o punto mas austral y o mas septentrional de l'horizont.
  • En l'ecuador, o Sol, o día d'o equinoccio, pasa por o zenit.
  • O tropico de Cancro ye o paralelo mas septentrional en lo que o sol puet estar en o cenit y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano. O paralelo austral equivalent ye o tropico de Capricorno.
  • Os circlos polars artico y antartico son os paralelos a partir d'os cuals o sol, en o solsticio, puet estar a meyanueit en l'horizont y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano septentrional. O fenomeno se diz sol de meyanueit y ixe día ye día permanent, sin de nueit.
  • En os circlos polars, cuanto mas amán nos trobemos d'os polos, mayor ye en verano a durada d'o día permanent, y en hibierno, a durada d'a nueit permanent. Ista durada plega a os 6 meses en o polo norte y en o polo sud.

Caracteristicas climaticas Editar

  • As estacions en os tropicos y en l'ecuador difieren significativament d'as estacions en as zonas templatas u polars. En muitas rechions tropicales, s'identifican nomás dos estacions, plevias y sequera, pero en a mayoría de puestos aman de l'ecuador pleve mientres tot l'anyo. Manimenos, as estacions pueden variar pendendo d'una variedat de factors, encluyindo-ie a elevación y a proximidat a l'oceano.
  • Os meteorologos definen o clima d'un puesto como "ecuatorial", en cuentas de "tropical", si a diferencia entre as temperaturas normals d'os meses mas calidos y mas fredos ye de menos de 2 °C y bi ha plevias abundants y constants mientres tot l'anyo.

Caracteristicas geograficas Editar

 
Países que travesa l'ecuador (royo) y los que travesa o meridiano zero (azul).

A superficie d'a Tierra trescruzata por l'ecuador ye mas que mas oceanica. Manimenos, travesa os continents d'Asia, Africa, America y un archipielago d'Oceanía, pasando por os siguients países:

Se veiga tamién Editar

Referencias Editar

  1. (en) Jean-Claude Corbell, Ariane Archambault: The Visual Dictionary of Universe & Earth, QA International, 2009, ISBN 978-2-7644-0884-1, p.57

Vinclos externos Editar

 
Commons
Se veigan as imáchens de Commons sobre l'ecuador.