Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Franco ripuario
Ripoarisch
Variedaz de l'alemán central

Extensión d'o franco ripuario
Localización cheografica
Estau {{{estau}}}
País {{{país}}}
Rechión {{{rechión}}}
Parlau en Alemanya
Lugars principals Renania d'o Norte-Westfalia, Renania-Palatinato, Lidje, Limburgo
Estatus
Atras denominacions {{{atras denominacions}}}
Charradors ≈ 900,000
Oficial en
Reconoixiu en {{{reconoixiu}}}
Regulau por
Vitalidat Alta
Literatura
Escritors principals
Rasgos dialectals Alemán central
Clasificación lingüistica
Indoeuropea
Codigos
ISO 639-1 de
ISO 639-2 deu
ISO 639-3 ksh
SIL

Lo franco ripuario (Ripoarisch en ripuario, Ripuarisch en alemán) ye lo sistema dialectal de l'alto alemán formato per las variedaz de l'alemán central mes occidentals.

Filiación lingüistica

editar

Lo franco ripuario s'incluye en os sistemas d'o franco meyo de l'alemán central y forma un grupo común con o franco moselán y lo franco renano.

Aspectos socioculturals

editar

Situación cheografica

editar

Lo suyo territorio s'extiende principalment per lo Land alemán de Renania d'o Norte-Westfalia, con cualques influencias menors a lo norte d'o Land de Renania-Palatinato, l'aria d'Eupen a la Belchica oriental, y per bels municipios a lo sud d'o Limburgo neerlandés. Las suyas buegas aproximatas son:

  • per lo norte, la linia de Benrath, que sinyala la raya tradicional entre lo baixo alemán y l'alemán central;
  • per lo sud, la buega entre los Länder alemans de Renania d'o Norte-Westfalia y Renania-Palatinato;
  • per l'ueste, l'aria entre Eupen y Aquisgrán;
  • per l'este, la redoldanza d'o lugar de Siegen.

Variación diatopica

editar
 
Wikipedia
Ista luenga tien a suya propia Wikipedia. Puez vesitar-la y contribuyir en Wikipedia en Franco ripuario.

Las variedaz que conforman lo ripuario a ormino s'autodenominan Platt: Öcher Platt (ripuario d'Aquisgrán), Bönnsch Platt (ripuario de Bonn), Düsseldorfer Platt (ripuario de Düsseldorf), ecetra.

D'entre totas las variedaz, una d'as mes conoixitas ye lo ripuario de Colonia, lo Kölsch.