Araitz (Araiz en castellán, Araitz en vasco) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona y comarca de Norte d'Aralar. Fa parte d'o partito chudicial de Pamplona

Araitz
Municipio de Navarra
Escudo d'armas
Anvista d'Araitz dende a sierra d'Aralar
Anvista d'Araitz dende a sierra d'Aralar.
Entidat
 • Estato
 • Comunidat
 • Comarca
Municipio
Flag of Spain.svg Espanya
Bandera de Navarra.svg Navarra
Norte d'Aralar
Superficie 38,86 km²
Población
 • Total

529 hab. (2016)
Altaria 228 m.
Distancia
 • 45 km

enta Pamplona
Codigo postal 31891
Coordenatas
43°2′13″N 1°59′14″U
Araitz en Navarra
Araitz
Araitz
Situación d'Araitz en Navarra
www.Araitz.es

A suya población ye de 568 habitants (2012), en una superficie de 38,86 km² y una densidat de población de 14,62 hab/km².

CheografíaEditar

A localidat d'Araitz ye situata a 228 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra, d'a suya merindat y d'o suyo partito chudicial.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Arribe, Azkarate, Gaintza, Inza, Uztegui, Atallu y Arribe-Atallu. Dica o censo de 1857 tanto Arribe como Gaintza teneban os suyos propios concellos municipals.

MugasEditar

Araitz muga a o norte con Areso; a l'este con Larraun, Betelu y a sierra d'Aralar; a l'ueste muga con Guipuzcua y con Lizartza, Orexa, Gaztelu, Amezketa y Bedaio (iste zaguero, un vico de Tolosa).

Entorno naturalEditar

Por o sud o limite natural d'Araitz ye a sierra d'Aralar, dende a on se puet veyer a cordelera de Malloa (una serie de montanyas que tamién son conoixitas por o nombre en plural de "Malloak"). Ista cordelera ye formata por o mont Ttutturre (1.282 m.), o mont Hirumugarrieta (1.431 m.), o mont Aldaon (1.411 m.), o mont Uakorri (1.306 m.) y o mont Balerdi (1.197 m.).

A l'este se troban o mont Elosta (937 m.), o mont Santa Barbara (853 m.) y o mont Urkieta (854 m.).

Antiparte, o río Araxes, o qualo recibe as auguas de totz os rigachuelos d'a sierra d'Aralar y de l'arredol, trescruza a localidat en direccion sudeste-norueste, albandona Navarra y ya en Guipúzcua vierte as suyas auguas en o río Oria.

Luenga vascaEditar

Hue o 90% d'a poblacion d'Araitz ye vasco-fablant; seguntes o lingüísta Koldo Zuazo o euskalki u dialecto d'o idioma vasco que se charra en Araitz ye o dialecto guipucuano u dialecto central, encara que ista val se trobe en Navarra.

Antiparte, a val d'Araitz tién a suya propia radio en euskara, que tamién emite en ista localidat: Aralar Irratia. Tamién se i edita una revista comarcal en euskara: Mailope ("Baixo d'as Malloa").

DemografíaEditar

Evolución demografica
1749 1787 1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900
- - - - - - - - 449

1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991
1.570 1.457 1.369 1.435 1.397 1.293 1.144 1.008 823

1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
- - - - - - - 631 -

2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
- - - - - 586 - - -
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 -
568 - - - - - - - -

 1749-1981: población de feito; 1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

AdministraciónEditar

Reparto de concellersEditar

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007
Acción Nacionalista Vasca 6
Independients 1
Total 7

AlcaldesEditar

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 Imanol Iriarte Gorostegi Acción Nacionalista Vasca
20112015 Lazaro Goikoetxea Beraza Bildu

Veyer tamiénEditar

Vinclos externosEditar


Lugars d'o municipio d'Araitz
Araitz | Arribe-Atallu | Azkarate | Gaintza | Intza | Uztegi