Loretxoa

Loretxoa
Información cheneral
En aragonés A chicota flor
Canta de Benito Lertxundi
Parolas Benito Lertxundi
Idioma Basco
Cantaire Benito Lertxundi
Chenero Canta d'autor
Publicación 1967
Atras versions
Exkixu, Itziar Barredo
Audicions
Benito Lertxundi Speaker Icon.svg (▶Audición 1)
Exkixu Speaker Icon.svg (▶Audición 2)
Itziar Barredo Speaker Icon.svg (▶Audición 3)

Loretxoa (en aragonés A chicota flor) ye una canta d'o veterán cantautor basco Benito Lertxundi. Ista canta fue editata por primera vegata en l'anyo 1967, mientres os alazetz d'o movimiento musico-artistico-cultural d'Ez Dok Amairu, con claras enfluencias d'o movimiento musico-cultural catalán d'a Nova Cançó Catalana y mas que mas d'o grupo Setze Jutges. Hue ha esdevenito un gran clasico d'a musica folk basca.

Simbolismo y metaforaEditar

O significato d'as parolas, que en primeras pareixe prou naïf, ha de situar-se en a dictadura que bi heba en o país en aquella epoca, epoca en a que a censura yera en pleno apocheu, por ixo se fa servir o simbolo d'a flor como metafora d'o Pais Basco, y o nino como o d'a choventut basca que observa a o suyo propio país.

VersionsEditar

A meyatos d'a decada d'os 90, o grupo de rock Exkixu realizó una version d'iste clasico d'a musica folk basca en o que amás de dar-le un ritmo muito más acelerato, meteban guitarras electricas, baixo y batería, adhibindo o sonito caracteristico de l'alboka y a trikitixa (acordión diatonico). Ya en o sieglo XXI a soprano Itziar Barredo realizó atra versión con sonitos de musica clasica, en que primaban o piano y o chelo.

ParolasEditar

En basco

Mendian lar artean,

aurkitzen da loretxo bat,
aurrean umetxo bat,
loretxoari begira.

Umetxoak ikusirik,
lorea ezin bizirik,
arantzak kendu nahi dizkio,
bizi berri bat eman.

Loreak esan nahi dio:
"Umetxo aska nazazu,
jaio naiz libre izateko,
ta ez loturik egoteko!"

Orduan izango baitu
indarra eta kemena,
orduan emango baitu

ugari bere fruitua.

En aragones

En a montanya entre barzas,

se troba una chicota flor,
debant d'un ninón,
mirando a la floreta.

O ninón observando,
como malvive a flor,
quiere sacar-le as punchas,
dar-le una nueva vida.

A flor le quiere decir:
"¡Ninón libera-me,
he naixito ta estar libre,
y no ta estar ligata!"

Ya que alavez tendrá
fuerza y vigor,
ya que alavez dará

o suyo fruito en abundancia.

Vinclos externosEditar