Diferencia entre revisiones de «Río Martín»

777 bytes añadidos ,  hace 2 años
sin resumen de edición
|altaria= 1550
|cuenca= 2110
|naxedero= [[SierraMartín de Cucalón(Teruel)|Martín]]
|desembocadura= [[río Ebro]] ([[Escatrón]])
|territorios= [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Aragón]]
}}
 
O '''río Martín''' naixe en ouna [[terminpart municipal]] ded'a [[Martínfondada de lo RíoMartín-Cabra]], d'asituada cobalteraen d'ao [[Sierratermin municipal]] de Cucalón[[Martín (Teruel)|Martín]] ([[Provincia de Teruel|Teruel]]), d'a on que tamiéncomplegan en naixen esos ríos [[río Segura (AragónTeruel)|Segura]], [[río de Fuent Ferrada|de Fuent Ferrada]], [[río de la Rambla|de la Rambla]] y [[río de las Parras|de las Parras]].,<ref Encara que oname=MARTIN>{{es}} [[naixederoPrensa Diaria Aragonesa]]: ye''Los prouríos altero,de dizAragón. queRío perMartín''. o[[El climaPeriódico de Aragón]], [[Deputación xutoCheneral d'esAragón]], territorios2005, quepp trescruza6-7, (montanyapp mediterrania)47-50.</ref> noque compliegabaixan guairedende as sierras de [[auguasierra de la Costera|la Costera]]s y, [[sierra de trazala parellanaCantera tade comolas fan altrosUmbrías|las ríos vecínsUmbrías]], como[[sierra ode Pelarda|Pelarda]], [[ríoSierra AguasPedregosa|Pedregosa]] y la [[ríosierra Uerbade Segura|UerbaSegura]],. faCaye lo suyo camín entaen [[río Ebro|Ebro]] sina de prodigar-se guaire en o suyol'altaria d'[[cabalEscatrón]] (hidrolochía)[[provincia de Zaragoza|cabalZaragoza]]).
 
Encara que o [[naixedero]] ye prou altero, diz que per o clima seco d'es territorios que trescruza (montanya mediterrania) no compliega guaire [[augua]]s y, de traza parellana ta como fan altros ríos vecíns, como o [[río Aguas]] y la [[río Uerba|Uerba]], fa lo suyo camín enta [[río Ebro|Ebro]] sin de prodigar-se guaire en o suyo [[cabal (hidrolochía)|cabal]].
 
As estimacions d'a suya longaria en son dos, pendendo de qual criterio s'emplegue ta considerar-la; diz que quan s'evalúa o suyo corso prencipal, a lonchitut ye de 98 Km, mas que si s'aconsideran es trangos anteriors, a baixadera s'enfila dica 115&nbsp;km.
 
En o municipio de [[Martín (Teruel)|Martín]] compliega es quatre [[afluent]]s suyosd'o cabalto d'a suya cuenca hidrografica, d'es quals en ye l'uno més important o [[río Segura (AragónTeruel)|río Segura]], naixiu de [[Segura de los BanyosSalcediello]], totz ells plegando-be enta un transecto muito ramificau y a on que as aportacions d'altros corsos menors tamién bi son numbrosas. Amés, d'entre es municipios de [[Mont Albán]] y [[Albalat de l'Arcebispe]] s'estendilla un [[Parque Cultural d'el Río Martín|Parque Cultural]] adedicau t'a conservación y protección d'a redolada en es aspectos naturals, cheolochicos y historicos (aintre d'éste se-bi troban chacimientos prehistoricos y poblacions prerromanas) que ye considerau [[Patrimonio d'a Humanidat]] de [[1998]] per mans d'a [[UNESCO]].
 
En a cuenca d'o río Martín bi ha dos entibos; o [[Entibo d'Escuriza]] regula as auguas de l'[[afluent]] d'este nombre, y o [[Entibo de Cueva Foradada]], que aproveita a [[foz fluviokarsticafluvio-karstica|foz]] que ubre o río Martín en a [[Sierra de los Moros]], entre [[Arcaine]] y [[Oliet]], dimpués de [[forcallo]] d'o [[río Radón]] con o Martín.
 
== Calidat d'as auguas ==
Lo río Escuriza ye un d'os principals afluents d'o Martín y reculle auguas con vertius d'actividatz meneras d'a redolada d'[[Estercuel]].
 
En [[Arinyo]], auguas enta baixo d'o forcallo d'os dos ríos se troban as surchencias més importants en [[cabal (hidrolochía)|cabal]], aportando un augua més salada, pero dende Arinyo bi ha usos agricolas que en tot o [[Baixo Martín]] retiran augua d'o cauz y tornando esta augua contaminada. Tamién aumenta a contaminación por as auguas fecals d'os lugars que bi ha en a [[ribera]].
 
En a desembocadura l'augua ye muito degradada por o redueito cabal, a salinidat y a contaminación.
 
== Referencias ==
{{listaref}}
 
== Bibliografía ==
*{{es}} [[Ana Falo]]: ''El Martín: sus aguas''. La Crida. Anuario cultural del Bajo Martín. N 2, 2005.
*{{es}} [[Prensa Diaria Aragonesa]]: ''Los ríos de Aragón. Río Martín''. El Periódico de Aragón, Diputación General de Aragón, 2005.
 
== Se veiga tamién ==
 
== Vinclos externos ==
* {{es}} [http://cicic.unizar.es/daroca/es/naturaleza/Martin.htm Descripción d'o río Martín].
* {{es}} [http://www.parqueriomartin.com/ Pachina oficial d'o Parque Cultural Río Martín].
 
{{Plantilla:Ríos de la cuenca hidrografica d'Ebro}}
70 264

ediciones