Diferencia entre revisiones de «Ruello d'o Miraglo»

7 bytes añadidos ,  hace 10 años
Sustituyindo..., replaced: baxo → baixo (2), baxa → baixa (2), Baxa → Baixa (3)
(Sustituyindo..., replaced: beyer → veyer (2))
(Sustituyindo..., replaced: baxo → baixo (2), baxa → baixa (2), Baxa → Baixa (3))
O '''Ruello del Miraglo''' (en [[idioma castellán|castellán]] de Daroca güei ''Ruejo del Milagro'') ye un [[Ruello (molín)|ruello de molín]] protagonista d'una leyenda en [[Daroca]].
 
O día [[14 de chunio]] de [[1575]] de maitins, dezaga d'una nueit de plebias e tronadas, se diz que os bezins de Daroca sintioron un gran esclatito. Yera una glerata que baxababaixaba dende as [[pedrera]]s de [[Retascón]] e [[Nombrebilla]]. L'agua dentro en a ziudat e baxobaixo por tota la carrera mayor, rastrando arbols e atros ochetos que agafaba a lo suyo trango. Quan toz istos materials que flotaban en l'augua plegoron ta la muralla e a Puerta BaxaBaixa s'atrascoron, prenzipiando asinas a inundar-se a ziudat. As casas s'estrifallaban e as chents puyaban chilando a las cambras más altas u a los tellatos d'as casas suyas. Tan y mientres as campanas tocaban ta abisar a la poblazión d'o periglo.
 
A ziudat ya yera cuasi engaronata e en a bal s'eba formato un gran laco con tota l'augua que yera entibata en Daroca. Allora un gran ruello que bi eba en o patio d'a casa de José Garcés, bezín d'a Puerta Alta prenzipio a baxarbaixar por a carrera mayor, mobito por a corrient. Quan plego ta la Puerta BaxaBaixa la belozidat que teneba ye tan gran que o trucazo crebó as puertas e os maderos, dixando asinas que l'augua salise d'a ziudat. O ruello continó redolando a gran belozidat enta o río Xiloca, e quan i plegó cayó a lo suyo canto.
 
As chents d'a ziudat baxoronbaixoron a veyer os ruello miragloso, ta ers a esplicazión yera prou platera, l'aparizión d'o ruello eba estato obra e miraglo d'os [[Santos Corporals de Daroca|Santos Corporals]] ta protecher a Daroca e a la suya poblazión. O ruello lo puyoron ta la casa de José de Marcilla en Daroca e se fazió una chicota capiella en a calle mayor en onor d'o feito e de [[San Buenabentura]], ya que lo miraglo escayexió lo día d'iste santo.
 
O Ruello encara puet veyer-se en Daroca, en frent d'a Puerta BaxaBaixa, como un d'os molimentos d'a ziudat. Ye tamién un caso curioso de conserbazión d'aragonesismo, porque ''Ruello'' se castellanizó como ''Ruejo'', pero mantenendo o [[diftongazión debán de YOD|diftongo ''ue'' debán de yod]] tipico de l'[[idioma aragonés|aragonés]].
 
[[Categoría:Mitolochía aragonesa]]
214 303

ediciones