Diferencia entre revisiones de «Fraxinus excelsior»

18 bytes añadidos ,  hace 11 años
m
robot Añadido: fy:Esk; cambios triviales
m (robot Añadido: gv:Unjin (billey); cambios triviales)
m (robot Añadido: fy:Esk; cambios triviales)
'''''Fraxinus excelsior''''' <small>([[Linnaeus|L.]], [[1758]])</small>, conoixito popularment como '''fraxín/o''' u '''fráixen''' ye un [[árbol]] d'a [[familia (biolochía)|familia]] d'as [[oleaceae|oliazias]]. Os dos nombres populars d'esta espezie conoixen diferents bariants foneticas en tot l'[[Alto Aragón]], anque de forma aprosimatiba s'en podese dezir que la primera ye preponderant en a metat ozidental d'o territorio, e la segunda en a oriental.
 
== Descripzión ==
Lo fraixín ye un árbol alto, capaz de plegar t'os 40 m e 1 de diametro, d'una crosta grisenca que se fende con es años. Caduzifolio, as suyas fuellas, pinnaticompuestas con entre 7 e 15 foliolos, amesuran de 20 ta 35 cm, e son d'as zagueras en ubrir-se de [[primabera]] e d'as primeras en cayer-se d'[[agüerro]] si bi ha bela chelera guaire luego. As chemas son negras, a diferienzia d'as pardas d'altras espezies de fráixins. As flors, d'un porpra escuro e sin de petalos, s'ubren d'antis que no las fuellas, estando las fembras una mica més luengas.
 
== Ábitat ==
L'árbol creix per cuasi tota [[Europa]] (defueras d'a faixa més septentrional d'[[Escandinabia]] e d'a faixa més meridional d'a Europa [[Mediterranio|mediterrania]]) e en bels puestos d'[[Asia ozidental]].
 
== Usos ==
A fusta de fraixín ye estata tradizionalment usata en Europa como material ta fer arcos, mangos de ferramientas, gayatas u raquetas de [[tenis]], entre altras cosas, grazias á la suya alta flecsibilidat e resistenzia. Tamién s'ha feito serbir t'os fogarils perque crema prou bien dica cuan que ye plegata de tallar.
 
== Curiosidaz ==
L'árbol da nombre á bels toponimos; ixemplos en son [[Fraxén]] (en a [[bal de Broto]], comarca [[Aragón|aragonesa]] de [[Sobrarbe]]) u la ziudat [[california]]na de [[Fresno]] (que ye «fraixin» en [[idioma castellán|castellán]]).
{{Destacato|de}}
[[fi:Saarni]]
[[fr:Frêne élevé]]
[[fy:Esk]]
[[gd:Uinnseann]]
[[gl:Freixo]]
51 563

ediciones