Diferencia entre revisiones de «Valle d'Anyisclo»

15 bytes añadidos ,  hace 11 años
m
, Replaced: CastellanoCastellano using AWB
m (robot Modificado: fr:Canyon de Niscle)
m (, Replaced: CastellanoCastellano using AWB)
[[ImageImachen:143.Portiello de Sercuet dend'as Fuebas.JPG|thumb|right|250px|A '''balle d'Añisclo''' dende l'endraito d'''As Fuabas''. En primer termino se-bi beye ro ''Portiallo de [[Sercuet]]''.]]
[[ImageImachen:Start hand.svg|25px|Bariedaz dialeutals de l'Aragonés]] <small>'''Ista fualla ye escrita en [[Aragonés d'a balle de Bio|l'aragonés d'a balle de Bio]]'''.</small>
 
A '''balle d'Añisclo''' (foneticament /'βaʎeða'ɲisklo/ <small>([[AFI]])</small>, á menut contraita /βaʎɪ'ɲisklo/ <small>([[AFI]])</small>, '''''Bal d'Añisclo''''' en aragonés "''standard''") ye una [[balle]] [[Perineus|perinenca]] d'[[Aragón]], estendita en tota ra suya estensión en a ''comarca'' d'o [[Sobrarbe]], que naixe dretament de ra baixant sur d'o mallo d'[[As Tres Serols]] discorrendo dica més de 10 km dellá, dende ra dita ''[[Cul]] d'Añisclo'' enta ra esembocaduera d'o [[Barranco d'Aso|barrango d'Aso]] en o [[río Bellós|Bellós]].
 
A balle d'Añisclo yá, en chunto con o mallo d'as [[Tres Serols]], [[balle d'Ordesa]], [[Foratars d'Escuaín]] e ra cabelera de ra [[balle de Pineta]], parde integradora d'o [[Parque Nazional d'Ordesa y d'as Tres Serols|Pargue Nazional d'Ordesa e ro Monde Perdito]].
[[ImageImachen:Anisclo desde collado.jpg|thumb|250px|right|A '''balle d'Añisclo''' embiesta dend'a ''Collada'' d'Añisclo. As planas d' ''O Fulco'' e ''Setulo'' en a draita de ra imachen, con o ''Sarrato Cadón'' despuntando, e l'abruptuara de ra ''Montaña Sensa'' en a ezquiarda.]]
 
Per o norde, a ''Cul d'Añisclo'' be tián es pasos zarratos per o mallo d'as [[Tres Serols]] e ra [[Sierra d'as Zucas]], per meyo ros cuals be hay un paso, que en dizen a ''Collata d'Añisclo'', que comunica con a [[Bal de Pineta|balle de Pineta]], d'alto d'os 2500 m d'alduera. Per l'oeste, a [[Sierra Custodia|Siarra Custodia]] e ro [[Pueyo Mondizieto|Mondiziato]] a separan d'as baixadrechas de ra ''[[Faixa de Pelai]]'' en a [[balle d'Ordesa]]. Per l'este de tot, á mientres, á trabiés de ro dito ''Cuallo Bizeto'' se plega t'a cabelera d'a [[Bal d'a Yaga|balle d'a Yaga]] que dellá e á debant mete ixes que en dizen os [[Foratars d'Escuaín]]. Ansinas, a cabelera de ra balle d'Añisclo bi tien bels d'es puestos més adestacatos d'o Pargue Nazional en os arredols suyos.
 
Uno d'os [[endreito|endraitos]] més destacatos d'ixe segmento d'a balle ye ra dita ''[[Font Blanca|Font Blanga]]'', una biú d'[[augua]] que amaneixe de ra bersande d'o ''Mallo Escuro'', man sud-sudueste d'a [[Punta d'as Solas]] (3002m), formando en a par d'o suyo forato una [[salto d'augua|cadraita]] que baixa á pur de fer-se escruma per a bersande dica baixar-se-be bels 30m. Zerqueta d'este puasto be hay un cubillar (o ''Cubillar de ra Font Blanga'') que ofreze techau á's escursionistas. As [[estiba]]s de ''Setulo'' e ''O Fulco'' marcan o paisache de ra plana d'alduera d'a man ezquierda de ra balle, que s'alza progresibamende como á bersande de [[coma]]s d'as puntas de [[Sierra Custodia|Siarra Custodia]], només interrupta en a man sur per a feriosa lenera, que be fa como una [[estral|estralata]]ata graniza en a peña, que ye ro ''barrango d'a Pardina'', que marca ras faixas (''faixa espluca'' e ''faixa pardina'') que se'n han de baixar d'astí dica bels 300 m menos en alduera, alto u baixo, que son os que se cuantan en a guazera 'ro cañón. Per a man draita, que no yá guaire igual, sian de garra planas que agraden á's güellos (e á's [[garra]]s d'els qui be sigan puyatos enta astí), alabez os tozals de [[Tozal d'o Basón|Basón]] e [[Tozal de San Bizenda|San Bizenda]] enfilan os puardos sarrallatos d'as [[Sestrals]] e ro [[Castiello Mayor|Castiato Mayor]] enta ra [[balle de Puértolas|balle de Puárdolas]] en a man sur, e ra fatigosa repuyatuera d'''As Carriatas'' que s'alza t'alto enta ras aldueras d'as [[Tres Marías]] per ''Montaña Sensa'' ([[Sierra d'as Zucas]]). Güeito son as oras que cal pensar á fer-se-be en caminando-la, lo menos o caminant qui quiara desfrutar d'ixas embiestas.
 
==O Cañón==
[[ImageImachen:104.Boca d'Añisclo I.JPG|thumb|200px|right|Embiesta cheneral de ra '''balle d'Añisclo''' dend'a suya boca.]]
 
Dempués de baixare d'''A Ribereta'', o puesto on esemboca ro ''barrango 'ra Pardina'', as parez d'a balle incrementan a suya berticalidat, deixando asinas que se be formen puastos de muta güambra enta on o sol no be plega guaire en l'añada. Yá n'ixes pacoz on medran os [[fayo]]s, [[abieto]]s e tota una rebañera d'audras espezies bechetals. Tiane ro segmento de ra balle formaziós selbosas tan espesas como ra ''Selba Plana'', altro d'es endraitos naturals rasaltatos en o [[Parque Nazional d'Ordesa y d'as Tres Serols|Pargue Nazional]].
D'o ''portiello'', o [[Río bellós|Bellós]] en amaneixe ta trobar-se-be ra cara con o [[barranco d'Aso|barrango d'Aso]] en un antigo [[molín]], dito ro [[Molín d'Aso]], recombertito per as autoridaz d'o [[Parque Nazional d'Ordesa y d'as Tres Serols|Pargue Nazional]] en o cabo d'un d'os camís posibles tal como se plega dend'o [[Pont de San Urbiz|puant de San Urbez]] e de ra [[Ermita de San Urbiz|ermita homonima]].
 
[[ImageImachen:106.Dic'as Sestrals de San Urbiz.JPG|thumb|250px|right|As [[Sestrals]] embistas dend'o ''Cañón d'Añisclo''.]]
O [[río Bellós]] baixa dend'o [[Molín d'Aso]] ta [[Puyarruego]] per o dito [[Congosto d'as Cambras]] (''Cañón del Vellos'' en [[Idioma castellán|Castellano]]). Forma allá belas d'as més curiosas formaziós [[erosión|erosibas]] de ra cuanga suya.
 
==Flora e bechetazión==
==Enrastres externos==
 
*{{es}} [http://http//reddeparquesnacionales.mma.es/parques/ordesa/index.htm Web ofizial d'o Parque Nazional d'Ordesa y d'As Tres Serols, Menisterio de Meyo Ambient].
 
*{{es}} [http://www.jolube.net/ Web d'a flora d'o Pargue Nazional d'Ordesa e d'as Tres Serols].
44 227

ediciones