Diferencia entre revisiones de «Belsierre»

21 bytes eliminados ,  hace 9 años
m
sin resumen de edición
m (ortografía using AWB)
m
[[Image:Start hand.svg|25px|Variedatz dialectals de l'Aragonés]] <small>'''Ista fualla ye escrita en [[Aragonés d'a valle de Puértolas|l'aragonés d'a valle de Puértolas]]'''.</small>
 
'''Belsierre''' (prenunciato [bel'sjære] <small>([[AFI]])</small>) ye un nuclio d'o municipio de [[Puértolas]] ([[Provincia de Uesca|Uesca]]), en l'aria central d'o [[Sobrarbe]]. A población suya ye de 22 habitants ([[2005]]). Belsierre ye uno d'os tres lugar d'a parte baixa d'a [[valle de Puértolas]], en chunto con [[Escalona]] y [[Puyarruego]], y ye d'os tres éstesestes, la unoo de mes ta o norte, belsbells 2&nbsp;km puyando t'alto ta [[Puértolas]] dende Escalona.
 
Belsierre se troba en a mesma garra liargalarga d'o [[Castiello Mayor]] que baixa ta [[Escalona]], prelongata quantos kilometros en fendo una costera larguiza que per alto bi tiene os lugars de [[Puértolas]] y [[Santa María de Puertolas|Santa María]], pero 5&nbsp;km en chosdebaixo d'éstesestes. O casar antiguo de Belsierre feba una baixandebaixant d'o repuntot a on ye posentato, con a ilesia en l'alto de tot, pero como en a [[Guerra Civil Espanyola|Guerra]] el habioron de reconstruyirreconstruir dimpués que el destruyesendestruisen as tropas, se tornó a devantar en o recuesto que ye a on se troba actualmendeactualment.
 
== A Bolsa de Bielsa ==
[[Image:108.Belsierre - Campanario en ruinas.JPG|thumb|left|250px|A ilesia viella de Belsierre, bombardeyata en a Bolsa de Bielsa.]]
Belsierre estió uno d'os pocos lugars d'o Sobrarbe que s'adubioron a destruyir de tot en a [[Guerra Civil espanyola|Guerra Civil]]. Dimpuesas que os [[Franquismo|''nacionals'']] encalzesenencalcesen a [[II Republica Espanyola|tropa republicana]] a finals de marzo de l'anyo [[1938|38]] (en os campos d'entre [[A Buerda]] y [[Escalona]] que cruzoron os primers tiros) tronzando-les a escapatoria, o primer movimiento defensivo d'a 43 División Republicana que fayoron estió de, viyendo que es Nacionals les superaban en numero, enrocar-se d'entre [[Puyarruego]] y Belsierre, en o primer recosiello d'el que luego habría d'estar a [[Bolsa de Bielsa]].
 
En ixes diyas, as tropas d'a 3ª companyía de Navarra (Exercito d'es ''Nacionals'') s'ensentioron en [[Escalona]], mientres que a mes gran parte de l'exercito suyo iba adubendoadubindo o control d'as villas mes prencipals d'a [[Ribagorza]]. Ixa situación d'amagatos a os republicanos les duró bien poco, pos poquetz diasdías mes tarde y preveyendo que s'heban de fer buens estroces, a semana d'o 6 dica o [[13 d'abril]] pactoron d'evacuarevaquar os habitandeshabitants (bells 5000, en as valles de [[valle de Puértolas|Puértolas]], [[valle de Tella|Tella]], [[valle de Bielsa|Bielsa]] y [[valle de Chistau|Chistau]]) y fer-los pasarepasar o [[Puerto Viello de Bielsa|Puerto Viello]] ta [[Francia]].
 
O lugar el bombardeyoron 2 veces en o transcurso d'a contienda, la una con artillería de tierra y la segunda con avions. A primer vez el bombardeyoron ta pribarprivar que se bi amaguesenamagasen os republicanos adintro, y la segunda, perque sospechaban os nacionals que precisando como precisaban os republicanos bell puesto a on poder fer-ie aterrizar os avions, sería o millor puesto ta tener-ie un aerodromo, y per ixo el mandoron bombardeyar con l'aviación.
 
De resultas d'ixo, només en quedoron que dos casas ''en piet''. A resta las habioron de reconstruyir os belserrinos quan tornoron d'o exilio. A ilesia viella, en alto d'o casar, ye oa zaguer restoresta d'aquello.
 
== Fiastas ==